czwartek, 21 sierpnia 2014

Paul Russell - "Zmyślone życie Siergieja Nabokowa"



Paul Russell, Zmyślone życie Siergieja Nabokowa;
Warszawskie Wydawnictwo Literackie MUZA SA;
Warszawa 2013




Dość często zaglądając na Wasze blogi zapisuję sobie tytuły książek, które koniecznie muszę przeczytać w najbliższym czasie. Tak właśnie było, kiedy na blogu Edyty z Zapisków spod poduszki znalazłam recenzję Zmyślonego życia Siergieja Nabokowa. Nawet nie jestem do końca pewna, co tak na prawdę sprawiło, że zapragnęłam tej książki niczym jakiegoś drogocennego skarbu. Czy to okładka, czy przyprawiające o drżenie nazwisko Nabokow - nie wiem. Wiem natomiast, że było warto.



Siergieja Nabokowa poznajemy jako 43-letniego mieszkańca bombardowanego przez RAF Berlina. Kiedy pewnego razu w pracy zdobywa się na stwierdzenie: Mimo wszystko Anglia jest najbardziej cywilizowanym krajem na świecie, zostaje oskarżony o rozpowszechnianie wywrotowych haseł. Zdaje sobie sprawę z powagi sytuacji, rozumie, że wkrótce zostanie aresztowany - nie wie jednak jak szybko to nastąpi - postanawia więc spisać swoje wspomnienia.

Siergiej - odkąd pamięta, żył w cieniu swego genialnego brata. Urodził się, jak sądził - zbyt szybko, bo 11 miesięcy po Vladimirze. Był krótkowzrocznym, niezdarnym, leworęcznym, jąkającym się homoseksualistą, co było przyczyną niechęci ze strony rodziny i znajomych. Dzięki wielokrotnym retrospekcjom i pierwszoosobowej narracji możemy zobaczyć świat oczami niechcianego, zawiedzionego dziecka, nieszczęśliwego i odrzuconego młodzieńca i w końcu mężczyzny uwikłanego w zadymiony, duszny i lepki świat paryskich kawiarenek, zaciemnionych uliczek i miejsc w których paląc opium gromadzili się najwybitniejsi przedstawiciele bohemy artystycznej tamtych czasów.

Przez stronice książki przewijają się sylwetki wspaniałych artystów i osobistości początku XX wieku - Vladimir Nabokow, Pavel Tchelitchew, Sergei Pavlovich Diaghilev, Pablo Picasso, Gertrude Stein, Jean Cocteau, a nawet Coco Chanel.


Pavel Tchelitchew i Charles Henri Ford
Pavel Tchelitchew, Skull



Świat widziany oczami Siergieja Nabokova jest dość niecodzienny. Pierwsze miłości, odrzucenia, ekscentryczny wujek Ruka, próby wyleczenia z homoseksualizmu, życie w porządnej, arystokratycznej rodzinie w carskiej Rosji, wyjazdy do wiejskich posiadłości, rosyjskie teatry, słynny balet, w końcu brutalną rewolucję. Widzimy zimne, podłe wręcz oblicze Vladimira Nabokowa, ciagłe odrzucanie brata, brak kontaktu i bliskości tak potrzebnej zawsze odpychanemu Siergiejowi.  
 

Jean Cocteau

Po ucieczce z Rosji Siergiej przebywa w Wielkiej Brytanii, Paryżu i Niemczech - bezwstydny i pełen opiumowego dymu Paryż, jego upadek moralny, podejrzane miejsca, wybitni mieszkańcy, imigranci - wszytko to bez reszty pochłania młodego Nabokowa, samotnego, opuszczonego, jedynie chwilami przeżywającego prawdziwą miłość i szczęście.


Nie było zaczarowanej różdżki Wróżki Bzu. Całe życie przeżyte w nierzeczywistości jest diabelnie trudnym dziedzictwem do odkręcenia.

Nawet na obczyźnie Vladimir nie potrafi wyciągnąć do brata przyjaznej dłoni. Studia na Cambridge przynoszą nowe doświadczenia, znajomości, nowe miłości, jedynie relacje braci pozostają bez zmian.

Jeśli życie zapomnianego brata Vladimira Nabokova wyglądało tak, jak przedstawił je w swej książce Paul Russell, musiał być on - pomimo chwilowych radości - niesamowicie samotnym i nieszczęśliwym, ale wolnym człowiekiem.



Zawsze uciekamy - od osób, od uczuć, od krajobrazów, od sposobu życia. Muzyka i taniec, sztuki, które kocham najbardziej, są niczym innym jak tylko ucieleśnieniem nieustannej ucieczki wyrażonej wzmożonym dźwiękiem i ruchem; wybrzmiewająca nuta, śmiały wyskok znika sprzed naszych oczu, by zostać w sercu,
ale czy na zawsze?



Po tej lekturze obraz Siergieja na pewno pozostaje w sercu na zawsze. Historia momentami zabawna, momentami przeraźliwie smutna i bolesna, na pewno warta poznania i zauroczenia się w każdym zdaniu.



8/10


8 komentarzy:

  1. Dość ciekawa pozycja, o której nigdy nie słyszałam, chyba pójdę za Twoim śladem i również dzięki Tobie, zapiszę to do pozycji, które muszę przeczytać

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Bardzo mnie to cieszy, w końcu najbardziej o to właśnie mi się rozchodzi - zachęcać do tego co warto. ;D :*

      Usuń
  2. Na początku myślałam, że to jakaś książka Nabukova xD "Lolita" bardzo, lubimy ją, tak :) A tu jego zmyślone życie! :D
    Cóż, mam tyle książek do przeczytania i chyba dorobiłam się kolejnej :C

    http://dzikie-anioly.blogspot.com/

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. O zmyślonym życiu brata Władimira zawsze warto poczytać, nawet jeśli miałoby okazać się w stu procentach zmyślone. ;)

      Usuń
  3. To teraz ja zapiszę książkę do swojej listy:)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Bardzo się cieszę, że Cie zaciekawiłam. Mam nadzieję, że książka przypadnie Ci do gustu. :) Daj znać, kiedy już ją dorwiesz! :)

      Usuń
  4. Cieszę się ogromnie, że i Tobie powieść Russella spodobała się :)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Te opisy paryskiej bohemy - chociaż mocno zdemoralizowanej, dziwnie sprawiają, że aż chce się żyć w tamtych czasach. :) Cieszę się bardzo, że - jakby nie było dzięki Tobie mogłam przeczytać tę książkę. :)

      Usuń

Dziękuję za komentarz!

Translate